Właśnie ukazała się nasza publikacja naukowa w prestiżowym czasopiśmie Scientific Reports (Nature Portfolio)! To efekt badań społecznych zrealizowanych na reprezentatywnej próbie 1057 Polaków w projekcie „Badania układu percepcji pojazdów autonomicznych w aspekcie BRD na skrzyżowaniu dróg” finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa II”.
Co odkryliśmy?
Kluczowy wniosek jest zaskakujący: lęk przed technologią nie blokuje bezpośrednio akceptacji pojazdów autonomicznych, a jego wpływ jest całkowicie pośredni przez inne czynniki poznawcze i innowacje. Lęk nie jest wyłącznie przeszkodą, ale działa jako katalizator, wzmacniając analizę korzyści i możliwych ryzyk. To, czy ludzie zaakceptują pojazdy autonomiczne, zależy głównie od tego, czy zobaczą ich namacalną wartość i będą mogli doświadczyć technologii na własnej skórze.
Co przekonuje Polaków do AV?
✅ Przekonanie o realnej użyteczności – najsilniejszy predyktor akceptacji wskazujący czy technologia faktycznie ułatwi codzienne życie, zwiększy bezpieczeństwo i wygodę
✅ Możliwość wypróbowania – aż 77% uważa, że jazda próbna byłaby kluczowa przy decyzji o użyciu lub zakupie
✅ Możliwość obserwowania – zobaczenie na własne oczy, jak technologia działa w praktyce
Bariery wzmacniające lęk przed pojazdami autonomicznymi, to obawy o prywatność użytkowników – 67% respondentów boi się włamania do systemu sterowania, a ponad połowa nadmiernego zbierania danych osobowych.
Z badań wyłania się też ciekawy obraz, że chęć posiadania kontroli przez kierowcę i przyjemność z prowadzenia nie są istotnym czynnikami decydującymi o możliwym użytkowaniu pojazdów autonomicznych. Ponadto 71% respondentów dostrzega potencjał AV we wspieraniu mobilności osób starszych i z niepełnosprawnościami oraz 58% zgadza się, że AV pozwoliłyby na jazdę, gdy kierowca jest zmęczony lub śpiący.
Jakie wskazujemy rekomendacje dla decydentów?
✅ Zwiększyć kontakt użytkowników z technologią – wspierać programy pilotażowe i testy AV w prawdziwych sytuacjach drogowych – budowanie zaufania przez widoczność i doświadczenie
✅ Zmodyfikować sposób komunikacji – nie tylko bezpieczeństwo, ale również użyteczność, komfort i benefity społeczno-ekonomiczne
✅ Budować zaufanie i transparentność – ujednolicić przepisy o ochronie danych, wprowadzać proste wskaźniki bezpieczeństwa funkcjonalnego i cyberbezpieczeństwa, wdrażać wyjaśnialne AI „co by było gdyby?”, standaryzować obsługę AV i sposób sygnalizacji podejmowanych decyzji na drodze
📄 Publikacja dostępna w Scientific Reports
